Greige Fantastic: het geheime leven van kantoorkunst in De Nieuwe Schatkamer

VBCN Open curatorenprijs 2025 

Maia won met haar tentoonstellingsconcept de VBCN Open curatorenprijs 2025, een stimuleringsprijs voor aanstormend curatorieel talent. Ze was altijd al geïnteresseerd in de wisselwerking tussen kunstwerken en hun omgeving, en de magische betekenis die mensen toekennen aan kunstobjecten in hun dagelijks leven en in spirituele en religieuze rituelen. Daarom besloot ze op de oproep van de Vereniging Bedrijfscollecties Nederland (VBCN) te reageren en een voorstel in te dienen.  

Bedrijfscollecties 

Haar voorstel werd geselecteerd, en Maia verdiepte zich in het fenomeen ‘bedrijfscollecties’. Ze bestudeerde de beschrijvingen van de kunstcollecties op de websites van de VBCN-leden. Wat haar daarbij opviel, was dat er over de werken werd geschreven alsof ze bijzondere krachten hebben. Dat idee wilde ze verder onderzoeken, vanuit haar eigen fascinatie voor mystiek, magie en spiritualiteit. Met haar originele invalshoek won ze de prijs. 

Onverwachte magie 

De VBCN telt vijftig leden, die samen zo’n 100.000 kunstwerken bezitten. Het zou onmogelijk zijn om al die werken uit al die collecties te bekijken. Daarom vroeg Maia de bedrijven om aan te geven welke werken zij zélf belangrijk vinden. Ook bezocht ze een aantal bedrijven, waaronder natuurlijk ook De Nederlandsche Bank, om met de medewerkers te praten over ‘hun’ kunst. Tijdens deze gesprekken viel het haar opnieuw op dat er over de kunstwerken werd gesproken alsof ze een eigen, geheim leven hadden, alsof ze meer waren dan alleen objecten om naar te kijken. 

Over de titel van de tentoonstelling hoefde Maia trouwens niet lang na te denken: ‘Greige Fantastic’ verwijst naar de onverwachte magie die te vinden is tussen de kantoormuren met hun onbestemde, neutrale kleuren (‘greige’ is een samentrekking van grijs en beige). 

Het selectieproces 

Het uitkiezen van de kunstwerken voor de tentoonstelling was vooral een intuïtief proces. Allereerst ging Maia op zoek naar werken die met magie en spiritualiteit te maken hebben, uit allerlei verschillende culturen. Daarna voerde ze gesprekken met medewerkers van de verschillende bedrijven. Ze vond het belangrijk om werken te kiezen waarmee medewerkers een bepaalde relatie of ritueel hebben, of waaraan ze een bijzondere kracht toekennen. Op basis hiervan heeft ze uiteindelijk zeventien kunstwerken uit twaalf verschillende bedrijfscollecties gekozen. Veel van deze werken zijn normaal gesproken alleen zichtbaar voor medewerkers van de betreffende bedrijven. 

Samenwerking 

Maia schakelde de hulp in van multimediakunstenaar Ginevra Petrozzi, die ze kent van de Design Academy Eindhoven. Samen bedachten ze een manier om het magische leven van deze kunstwerken tastbaar te maken. Want waarom zouden deze kunstwerken hier zijn, in De Nieuwe Schatkamer? Wat is hun verhaal? En in welke omgeving voelen ze zich thuis? Om daarachter te komen, legde Ginevra de makers van deze kunstwerken een aantal bijzondere vragen voor, zoals ‘Waar wordt dit werk blij van?’ en ‘Hoe beweegt het zich voort?’ Als de kunstenaar geen antwoord kon geven, mocht het kunstwerk voor zichzelf spreken. Ginevra bedacht vervolgens voor elk kunstwerk een magische remedie. En daarom hangt Bismarck, de ‘vampier’ uit de collectie van De Nederlandsche Bank die aan eenzaamheid lijdt, nu aan het hoofd van een feestelijk gedekte tafel. 

Om die magische middelen hun werk te laten doen, was een magische wereld nodig. Daarom vroeg Maia het Rotterdamse designcollectief Paskamer om een ‘pocket universe’ te ontwerpen. In deze compacte wereld die aan een magazijn doet denken, met stellingen en dozen, komen de magische krachten van deze kunstwerken tussen groenfluwelen gordijnen tot leven. En zo creëerde Maia de wonderlijke wereld van Greige Fantastic. Je kan de tentoonstelling nog tot en met 19 juni bezoeken in de kunstruimte van De Nieuwe Schatkamer op -2. Drie keer per jaar is daar een nieuwe wisseltentoonstelling te zien. 

Meer lezen over de tentoonstelling?